Mừng thọ bố

Thời gian: 04/05/2011 15:09 pm

Mừng thọ bốHôm nay, Viện Văn Học tổ chức mừng ngày sinh 90 tuổi của ông cụ tôi GS Vũ Đức Phúc và GS Hồ Tôn Trinh.90 năm ở đời đã là một cái gì đáng

Tin nhắn chúc mừng sinh nhật
Ngày sinh nhật ý nghĩa hơn với món quà tinh thần từ những mẫu SMS cực kute
Tải miễn phí

Mừng thọ bố

Hôm nay, Viện Văn Học tổ chức mừng ngày sinh 90 tuổi của ông cụ tôi GS Vũ Đức Phúc và GS Hồ Tôn Trinh. 90 năm ở đời đã là một cái gì đáng ghi nhớ. Ông Viện trưởng đọc một bài đít-cua dài ngưỡng mộ các cụ và nói về tinh hình của Viện. Trong cái căn phòng họp không mênh mông lắm ở Viện, các cụ hồi tưởng lại những ngày dĩ vãng. Thế hệ thành lập Viện văn học, một trong những Viện chủ chốt của Ủy ban khoa học xã hội sau này là một thế hệ mẫu mực, với người đứng đầu là giáo sự Đặng Thái Mai. Ngày đứng ra thành lập Viện, cụ Mai đã có chủ chương thu hút những nhân tài hàng đầu về Viện. Nhờ có uy tín của cụ Mai, các giáo sư đã về Viện, để hình thành một trung tâm khoa học xã hội, có thể nói là đứng hàng đầu về khoa học xã hội thời đó. Các cụ Cao Xuân Huy, Đặng Thái Mai, Phạm Thiều, Hoài Thanh...đã đào tạo ra một thế hệ học trò xứng đáng với thời đại. Ngày ấy, ở Trung Hòa, tôi nhớ lại những bậc thầy đó sống giữa đời thường với cốt cách như những tiên ông.Cụ Cao Xuân Huy với bộ quần áo lụa trắng, với cái mũ phớt nghiêm chỉnh trên đầu, người có thể nói về chữ Đạo suốt một ngày chưa hết.Cụ Phạm Thiều suốt đời lặng lẽ, khiêm nhường, để lại dấu ấn một nhân cách lớn.Cụ Đặng Thái Mai với niềm kính trọng của những người dân thường với một đầu óc uyên bác, với cách ứng xử đậm chất tiên nho và nụ cười âm thầm mỗi khi nói về học vấn.Vợ chồng cụ Vũ Ngọc Phan trong một mái tranh nhỏ, sân đất, giữa những lùm tre nghiên cứu về ca dao, tục ngữ... Chỉ trong vòng mươi năm, Viện văn học đã làm sống dậy và đưa vào lịch sử những tác giả và tác phẩm chính yếu của nền văn học cổ cận và văn học yêu nước.Thế hệ đó đã đặt nền móng cho nghiên cứu văn học với thái độ khoa học và khách quan xứng đáng ghi vào lịch sử nước nhà. Ông cụ tôi sau một thời hoạt động cách mạng sôi nổi đã trở về Viện cùng với một số cán bộ khác như ông Hoang Trinh. Các thế hệ đàn em của bố tôi nhắc lại thái độ nghiêm túc của cụ với văn học.Mặc dù đầu tiên là phụ trách phần văn học cận đại, nhưng cho đến hàng chục năm sau này các thế hệ học trò đàn em như Băng Thanh, Đào Thái Tôn, Lê Thị Đức Hạnh vẫn đến trò chuyện với bố tôi về nguồn gốc chuyện Kiều, về chữ Hán, về việc phạm húy hay không phạm húy trong văn bản về những nhân vật lịch sử trong quá khứ... Anh Đào Thái Tôn nói chuyện ông cụ tôi am hiểu văn học cổ chữ Hán cũng không có gì lạ.Ông cụ tôi là một trong những học trò cưng của cụ Đặng Thái Mai. Có lẽ cũng vì tình thầy trò ấy mà cụ mời về Viện Văn học. Có những lúc, bố tôi trông nhà cho cụ và được phép tự do lấy sách từ tủ cụ mà đọc. Bố tôi cũng đọc "Nam Phong" hay những sách báo văn học Việt Nam từ khi ở trên ghế nhà trường. Với cách rèn luyện hiểu từng câu chữ như của cụ Mai, với cái vốn văn học Pháp và văn học Trung Quốc sâu sắc như cụ Mai, thì phần nào công việc hiểu biết văn bản không đến nỗi khó khăn. Vốn văn học Pháp cũng ăn sâu vào trong sở thích đọc của ông cụ tôi, mà một trong những tác giả bố tôi yêu thích nhất là Víchto Huy Gô. Cụ cũng từng dịch Vônte khá thành công, hay văn bản của vở kịch "Quan thanh tra" qua tiếng Pháp, có tham khảo thêm tiếng Nga rất đạt.Ông còn viết riêng một truyện khảo cứu về Đi-đơ-rô cho bạn đọc phổ thông khá công phu và hấp dẫn. Bố tôi nói trong đời ông đã trải qua nhiều công việc, nhưng kỷ niệm nhiều nhất vẫn là ở Viện Văn học.Sở trường của bố tôi là bút chiến, nhưng ông cũng có những công trình nghiên cứu dài hơi gh dấu ấn như "Bàn về những cuộc đấu tranh tư tưởng ở Việt Nam...". Giờ đây, khi quay lại Viện cụ vẫn nhớ tới chỗ nào, chỗ nào có những ai.Ông Hoàng Trinh cũng bâng khuâng trong nỗi nhớ của một hình ảnh nào đó thời xưa. Ông Trinh nhắc lại chuyện bố tôi sửa bài của ông. Bài ông viết khi đưa đến bàn bố tôi bị sửa thẳng thừng, ông Trinh cãi không lại. Ông nhắc bảo đó là bài học về nghề văn mà ông học ở bố tôi.Có thể coi đó là lời dàn hòa mà ông Trinh nhắc lại sau bao nhiêu năm hai người không thuận thảo với nhau. Tính cách của ông Trinh và bố tôi thật khác nhau. Theo lời của một đồng nghiệp đã nhớ lại thì hai người cùng nghiện thuốc lá, nhưng hai người hút thuốc khác nhau. Bố tôi mỗi khi hút thuốc thì kéo hộp thuốc lá cuốn ra, mở hộp, lấy ra một điều, và gác chân lên ghế, ngồi hút.Còn ông Trinh thì không biết giấu thuốc lá ở đâu, nhưng mỗ khi hút thuốc thì đột ngột rút ra một điếu, bẻ đôi, cất đi một nửa, rồi hút. Trong đời, bố tôi thẳng thắn, bốc trực, bày tỏ hết quan điểm, thì ông Trinh lại khéo léo,biết thuân thảo, tiến lui.Ông Trinh cũng biết tận dụng ưu thế ấy. Nhưng về chuyên môn thì người ta lại nhớ tới bố tôi hơn. Tôi hiểu sự khó tính của bố tôi với khoa học văn học. Có một lần, tôi bảo bố tôi: -"Bố ạ, có khi con sẽ làm một tự diển về thơ, một tập ngắn thôi, chừng hai trăm người." Bố tôi bảo:-"Thế con đã đọc họ chưa?". Với bố tôi, không có chuyện làm tự điển lấy từ những cuốn sách khác. Tất cả phải đi từ gốc, tôn trọng tính khoa học của đối tượng nghiên cứu. Giờ đây, đã 90 tuổi rồi ông vẫn nói:-"Tôi đã 90, tưởng mọi người quên rồi, nhưng vẫn mời đến đây, trong không khí thế này. Vậy là mình cũng đóng góp được phần nhỏ nào đấy". Cụ tâm sự, tưởng đã quên hết mọi sự, nhưng chuyện đời vẫn canh cánh bên lòng. Cụ lấy một ví dụ như việc gần đây kỷ niệm Đại lễ Thăng Long-Hà Nội cứ hay nói về bốn ngôi đên và gọi đấy là tứ trấn. Thât ra, có nhưng chiếu chỉ, văn bản hẳn hoi, gọi tứ trấn là gì. Chỉ có người đời theo những văn bản sai, cứ truyền tụng đâm sai lạc cả. Thấy những chuyện ấy, cụ thấy không an tâm, nhưng chưa biết nói vào đâu. Tứ trấn thực ra là bôn trấn kề bên Hà Nội, và cũng từ đó có từ "dân tứ chiếng". Mỗi bài viết của bố tôi thường là một công trình nghiên cứu lâu dài nghiền ngẫm, suy nghĩ về văn học và cuộc sống.Nó có những khám phá thực sự, đưa lại cái nhìn mới cho công chúng. Ông Hoàng Trinh sinh vào tháng 9, còn bố tôi sinh vào tháng 11. Chọn tháng mười để cùng kỷ niệm ngày sinh là một cách tế nhị để hai người gặp nhau. Khi đã 90, những lời nói là lời nói thực.Chắc bố tôi cũng không còn phàn nàn gì nữa về những cái "dốt" của các đồng nghiệp, mà cụ ra sức sửa chữa. Tôi và các anh, các em tôi ngồi dự buổi mừng thọ các cụ trong lòng cảm thấy tự hào. Chặng đường của các cụ đi không dễ dàng gì. Và giờ đây, tâm lòng yêu văn học của các cụ vẫn vẹn nguyên.

0 Nhận xét

Gửi nhận xét của bạn về bài viết: Mừng thọ bố